Spinoza’yı Antroposen’de Okumak

Akıl özu¨ gereği doğa u¨zerinde egemenlik kuran bir yeti midir? İnsanın Doğa içindeki yerini yanlış kavrayışımızın sonuçlarından biri de aşkın bir Akıl yanılgısına böylesine sık kapılıyor olmamız olabilir mi?
Genevieve Lloyd, bu etkileyici çalışmasında Spinoza’nın Etika’sını iklim değişikliği çağının kaygıları ışığında yeniden okumaya davet ediyor. Felsefi du¨şu¨nceyi gu¨nu¨mu¨zu¨n en yakıcı meselelerinden biriyle buluşturan Lloyd, yalnızca bir yorum sunmuyor, gezegen hakkındaki du¨şu¨nme biçimimizi de ciddi bir eleştiriden geçiriyor.
Lloyd, Spinoza’nın Descartes’a yönelttiği eleştiriyi çağımıza taşıyor ve Kartezyen du¨şu¨nce tarzının kolektif imgelemimizi hâlâ nasıl şekillendirdiğini gözler önu¨ne seriyor. Böylece, insanın Doğa u¨zerindeki sözde u¨stu¨nlu¨ğu¨ ile Aklın sözde egemenliği arasındaki göru¨nmez bağı açığa çıkarıyor.
Spinoza’nın akıl, hayal gu¨cu¨, duygu ve duygulanım arasındaki karmaşık ilişkileri ele alışını yeni bir perspektiften değerlendiren bu eser, onun katı bir rasyonalist olarak etiketlenmesine meydan okuyor ve çizdiği Spinoza portresiyle çağdaş gerçekliği hem anlama hem de dönu¨ştu¨rme kudretimizi besleyen bir temas alanı yaratıyor.
Spinoza’yı Antroposen’de Okumak, Spinoza’yı yalnızca yeniden okumakla yetinmeyip, onu, gezegenin geleceğine dair du¨şu¨nmenin vazgeçilmez bir parçası kılmak isteyenler için bir davet.