Sinema Filmleriyle İnsan Hakları ve Demokrasi Eğitimi

Demokrasi ve insan hakları kavramlarının anlam, kapsam ve önemi, tarihsel süreçte nasıl elde edildiği, korunmasının önemi, kaybedilmesi halinde olabileceklere ilişkin perspektifler öğrencilere bir farkındalık olarak kazandırılmalıdır. Bu kitapta bu farkındalığın kazandırılmasının görece yeni bir yolu olarak sinema filmleri kullanılmıştır. Kitabın girişinde, film analizine temel oluşturacak teorik bölümlere yer verilmiştir. Ardından farklı zaman, kültür ve coğrafyalarda yaşanmış olayları senarist, yönetmen ve kameranın perspektifinden sunan sinema filmleri hem farklı ve keyifli öğrenme ortamlarını hazırlamakta hem de sınıfta öğretmen öğrenci ve öğrenci-öğrenci arasında yeni tartışma ortamlarının temelini atmaktadır.

Bu noktada editörler olarak karşımıza çıkan keyifli ve çetin soru, ‘kitapta hangi sinema filmlerine yer verileceği’ olmuştur. Bu soru, hem akademik hem de sanatsal anlamda önemlidir. İnsanlığın tarihsel süreçteki gelişimini irdeleyen, farklı kuşak haklarının anlam, kapsam ve önemini sorgulayan ve yeni sorgulamalara da kapı aralayan filmlerin seçilmesi için, becerebildiğimiz kadarıyla, çaba harcanmıştır. Seçilen Amistad filmi ile insanlığın acı deneyimleri, Gattaca filmi ile de gelecekteki insan haklarına ilişkin bir perspektif oluşturulmaya çalışılmıştır. Spotlight ile basın özgürlüğüne vurgu yapılmış, Persepolis ile de otoriter yönetimlerin genel olarak insan ve özellikle kadın haklarına olan yansımaları izleyicinin/öğrencinin sorgulamasına sunulmuştur. Ben Daniel Blake ise, farklı bir kuşak hakkını gündeme getirerek sosyal güvenlik noktasında İngiltere’de yaşanan trajikomik bir durumu incelemektedir. Truman Show, özel hayatın gizliliği gibi hakları; Gizli Sayılar, ırk ayrımcılığı ekseninde toplumsal cinsiyet ayrımcılığını; Ekmek ve Güller, işçi haklarını; Ateşböceklerinin Mezarı, bir dünya savaşının yıkıma uğrattığı hayatları gündeme getirmektedir. Bunlardan başka Nereye Gidiyorsun Aida, medeni Avrupa’nın beşiğinde bir soykırım girişimini; Osama, radikal dinci devletlerde kadınların çaresizliklerini ve Kefernahum, göçmenlik olgusu üzerinden çocuk haklarını konu edinerek kitapta farklı kuşak hakları ve kavramlarını temsilen gündeme getirilen diğer filmlerdir. Buna ek olarak, genellikle tüm film metinlerinin uygun yerlerine sınıfta istenirse kullanılabilecek örnek etkinlik ve soru örneklerine yer verilmiştir.