Sibernetik

Dijital Çağın `Büyük Patlama`sı Canlı ve Makine Arasındaki Kadim Sınırları Yıkan Kurucu Metin

Norbert Wiener, 1948 yılında Sibernetik’i yayımladığında, sadece yeni bir bilim dalının adını koymadı; aynı zamanda modern dünyayı inşa edecek olan `işletim sistemi`nin de kaynak kodlarını yazdı. Canlı organizmaların sinir sistemleri ile makinelerin elektronik devrelerini `kontrol` ve `iletişim` paydasında eşitleyen bu devrimci eser, biyolojiden mühendisliğe, sosyolojiden felsefeye uzanan disiplinlerarası devasa bir köprünün temel taşıdır. Wiener, evrensel entropiye (kaosa) karşı düzeni sağlayan yegâne gücün `enformasyon` olduğunu ilan ederek, madde ve enerjiye odaklanmış eski bilimsel paradigmayı yıkmış; yerine geri besleme (feedback) döngüleri ve algoritmalarla çalışan, bugün içinde yaşadığımız dijital gerçekliğin teorik sınırlarını çizmiştir.

Bu kitap, yapay zekâdan otomasyona, sinir bilimden modern bilgisayar mimarisine kadar 21. Yüzyılı tanımlayan her teknolojinin rahmidir. Wiener, makinelerin sadece komutları uygulayan pasif araçlar olmaktan çıkıp, çevresiyle etkileşime giren, öğrenen ve adapte olan `amaçlı` sistemlere dönüşeceğini, silikon çipler henüz icat edilmeden on yıllar önce görmüştür. “İnsanın İnsan Kullanımı” ile ahlaki ve toplumsal uyarısını yapmadan hemen önce kaleme aldığı bu teknik ve felsefi başyapıt, insan zihninin işleyişini matematiksel bir kesinlikle modelleyerek, `düşünen makineler` çağının kapısını aralamıştır.

Fihrist olarak, bu birçok disiplinin temel taşı hükmündeki iki eseri, Ömer Alkan’ın bütüncül bir bakış ile sibernetiği bize tanıttığı detaylı bir giriş yazısı eşliğinde size sunmaktan mutluluk duyuyoruz.