Maitreya

Maitreya; Budizmde milâdî dönemin başlarına doğru ortaya çıkmış, VI. yüzyıldan itibaren zirve yapmış ve günümüze kadar farklı alanlarda etkisini sürdürmüş bir inançtır. Budizm, temel felsefesi ve getirdiği bazı yenilikler sebebiyle Hindistan’da tutunamaması sonucu, henüz erken sayılabilecek bir dönemde daha rahat nefes alabileceği düşüncesiyle farklı bölgelere açılmıştır. Buna binaen Budizm, yeni bölgelere inanç esaslarını da taşımış; bunlardan bazıları, ilgili kültürlerle yoğrularak uyumlu hâle getirilmiş ve böylece o bölgenin insanları tarafından kolay kabul edilebilir olmuştur. Maitreya da bu işlemden geçirilmiş ve farklı toplumlarda çeşitli işlevler yüklenmiştir. Maitreya, Budist diasporasının başlamasından önce bozulacak düzeni ‘Dharma’yı yeniden tesis edecek figür olarak tasavvur edilmişken; tespit edebildiğimiz kadarıyla VI. yüzyıldan itibaren işlevsel anlamda genişlemeye tanıklık etmiştir. Bu çalışmada, Budist Kutsal Kitap Külliyatı ve genel tarih kitaplarından hareketle Maitreya’nın ortaya çıkışı ve gelişiminde meydana gelen hadiseler, farklı coğrafyalardaki algılanışı, Budizme hangi açılardan etkide bulunduğu gibi hususlar üzerinde yoğunlaşılmıştır. Ortaya konulan çıkarımlar ile hem dinler tarihine hem de İslâm dünyasına ve Türklerin tarih boyunca dinle kurduğu ilişkinin tarihine ışık tutması hedeflenmiştir.