Osmanlı Timar Düzeninin Sonu

Elinizdeki kitap, Osmanlı Devleti’nin klasik düzeninden modernleşme sürecine uzanan toprak tasarruf modeli olan timar sisteminin dönüşümünü, bizzat devletin kendi kaleminden çıkan kanunnâme ve nizamnâmeler üzerinden takip etmeye imkân tanıyan bir çalışmadır. 18. ve 19. yüzyılları kapsayan A. DVNSNŞT. d. 84 numaralı Tahvîl Defteri merkezinde şekillenen bu kitap, Osmanlı idarî, askerî ve malî yapısındaki kırılmaları, süreklilikleri ve yeniden yapılanma çabalarını bütüncül bir perspektifle ele almaktadır. Timar sisteminin çözülüşü ve tasfiyesi, Nizâm-ı Cedîd reformları, Humbaracı ve Lağımcı ocaklarının yeniden düzenlenmesi, Mühendishanelerin kuruluşu, maaş ve emeklilik sistemlerinin ortaya çıkışı gibi başlıklar, Osmanlı’nın “nizâm-ı kadîm” anlayışından pragmatik ve merkezî bir devlet modeline doğru yönelişini somut belgeler üzerinden gözler önüne sermektedir. Kanunnâmeler bu çalışmada yalnızca hukukî metinler olarak değil, aynı zamanda devletin kendini anlama, meşrulaştırma ve dönüştürme çabasının aynaları olarak okunmaktadır. Bu kitap, Osmanlı modernleşmesinin iç dinamiklerini, reform düşüncesinin sınırlarını ve uygulamadaki gerilimleri anlamak isteyen araştırmacılar için önemli bir başvuru kaynağıdır.