Kültür ve Hadis

Hadisler Hz. Peygamber’in (sas) hayata dair söyledikleri, davranışları ve tutumlarını bize haber verir. Hz. Peygamber, son dinin elçisi olarak Allah’ın mesajını hayatla buluşturmuştur. O, vahiy kontrolünde hareket eden bir peygamber olduğu kadar Arap toplumunda, Hicaz topraklarında yaşayan, o günkü kültürün bir ferdi olarak da yaşamını sürdürmüştür. Sünnet ve Hz. Peygamber’in yaşadığı kültürün karşılıklı etkileşim içerisinde olması kaçınılmaz olmuştur. Sünnet, mevcut kültüre renk verirken, ondan da etkilenmiştir. Bu etkilenme, toptan veya genel bir mahiyet arz etmeyip bazen teyit edici, bazen reddedici kimi zaman da süzgeçten geçirerek revize edici bir işleve işaret eder. Bu çalışmada Sünnet in ana malzemesi olan hadisler ile Resulullah’ın yaşadığı kültürün birbirini karşılıklı etkilemesi yani bir etkileşim içerisinde bulunmaları ele alınmıştır. Her iki olgunun da karşılıklı bir etkileşim içerisinde olduğu görülmüştür. Nitekim Resulullah (sas) yaşadığı toplumdaki kültürü ne tamamen reddetmiş ne de olduğu gibi kabul etmiştir. Doğal olarak kaldırılması gereken kültürel öğeler varsa onlara karşı tavır almış; yaşatılması gereken, fıtrata ve İslam’a ters düşmeyen kültürel unsurları da teyit ederek olduğu hal üzere bırakmış; düzeltilmesi, iyileştirilmesi ve İslam’a uyarlanması gerekenleri de değiştirip dönüştürerek yeni bir hale getirmiştir. Bunun yanında ümmetin peygamberi olarak son din İslam’ın temsilcisi sıfatıyla ortaya koyduğu hayat tarzı olan sünneti, doğal olarak Müslüman kültürü etkilemiş ve şekillendirmiştir.