Kilisli Hocazâde Mehmet Tahir’in Muhtelitât Zübdetün Mine’t-Tasdîkât

Bu çalışma, son dönem Osmanlı âlimlerinden Kilisli Mehmet Tahir’in Muhtelitât zübdetün mine’t-tasdikât adlı risâlesinin günümüz Türkçesine aktarımı ve değerlendirilmesinden oluşmaktadır. Risâle, özellikle kipli (modal) kıyas konusunu ele almakta ve bu yönüyle Osmanlı mantık geleneği içerisinde önemli bir örnek teşkil etmektedir.Mantık, Osmanlı medreselerinde yüzyıllar boyunca temel derslerden biri olmuştur. Ancak 18. ve 19. yüzyıllarda özellikle Kilisli alimler tarafından telif edilen ve medreselerde okutulan mantık metinleri, içerikleri ve bu metinlerin ilmî tartışmalardaki işlevi üzerine yapılan çalışmalar sınırlı kalmıştır. Bu bağlamda Muhtelitât zübdetün mine’t-tasdikât, yalnızca bireysel bir mantık metni değil; aynı zamanda dönemin tartışma konularını, metodolojik yaklaşımlarını ve mantık öğretiminin seviyesini yansıtan bir belge olarak önem taşımaktadır.