Kaldırımlarda

Aras Yayıncılık’ın “İstanbullu Ermeni Kadın Yazarlar” dizisinin üçüncü kitabı olan Kaldırımlarda [Mayterun vra], ilk yayımlanışından 71 yıl sonra yeniden okurla buluşuyor! Adrine Dadıryan’ın 1955’te İstanbul’da yayımlanan bu güçlü romanı yoksulluğun, büyümenin, kadın olmanın ve ayakta kalmaya çalışmanın hikâyesini bugüne taşıyor. Romanın merkezinde olan Sira ile şekillenen anlatı, babasının ölümünün ardından hayatın içine hızla savrulan bir çocuğun mücadele dolu büyüme yıllarını merkeze alıyor. Okumak isterken çalışmak zorunda kalan, terzihanelerle hanlar arasında sıkışan, sokakları korkuyla ama merakla yürüyen Sira… Roman boyunca Sira’nın büyümesine, hayal kırıklıklarına, dostluklarına ve özgürleşme arzusuna tanıklık ediyoruz. Bir yandan çocuklukla vedalaşırken, diğer yandan kadın olmanın ağırlığını hissetmeye başlayan Sira, İstanbul’un değişen sokaklarında kendi hikâyesini arıyor. Bu arayış, romanı dönemsel bir anlatı olmaktan çıkarıp bugünle konuşan canlı bir metne dönüştürüyor. Yetim çocuklar, hasta anneler, gündelik işçiler, çıraklar, mahalle kadınları, limanlar, vapurlar, han koridorları… Dadıryan’ın dünyasında herkesin hikâyesi birbirine değiyor. Görünmez hayatların izini süren Dadıryan, kurmacayı yüksek ve ulaşılmaz bir yerden örmekten ziyade sokağın içinden kuruyor. Son derece yalın, gösterişsiz ama derinlikli anlatımıyla sıradan insanların yaşam mücadelelerini büyük bir içtenlikle aktarıyor. Adrine Dadıryan’ın çocuk edebiyatı, tiyatro ve gazetecilik alanlarına yayılan üretkenliği düşünüldüğünde Kaldırımlarda, onun edebi gücünü en açık biçimde ortaya koyan eserlerden biri olarak öne çıkıyor. Şefkatle örülmüş anlatımı, karakterlerine yaklaşımındaki incelik ve şehir hayatını yakalama biçimiyle roman, insan ile sokak arasındaki o en sahici bağı, hiçbir abartıya kaçmadan, güçlü bir empatiyle anlatıyor; okurunu hayatın tam kalbine çağırıyor.