Buhranlarımız ve Son Eserleri

Osmanlı Devleti’nin en çalkantılı döneminde sadrazamlık ve hariciye nazırlığı gibi kritik makamlarda bulunmuş bir devlet adamı olan Said Halim Paşa, siyasetçi olmasının yanında Doğu ve Batı du¨nyasını derinlemesine tahlil edebilmiş muazzam bir mu¨tefekkirdir. Uzun yıllar Avrupa’da aldığı eğitimin getirdiği ilmi birikim ve keskin sosyolojik bakış açısıyla, dönemin köru¨ köru¨ne Batılılaşma modasına kapılmamış; aksine, kurtuluşu kendi tarihî, ahlâkî ve dinî köklerimize
dönmekte görmu¨ştu¨r. 

Sözkonusu fikirleriyle İslâmcılık akımının bayrak ismi olan Said Halim Paşa’nın kaleme aldığı eserlerden meydana gelen ve M. Ertuğrul Du¨zdağ tarafından yayıma hazırlanan Buhranlarımız ve Son Eserleri, bu akımın temel taşları kabul edilen ve her neslin muhakkak okuması gereken değerleri gu¨nu¨mu¨ze taşıyor. Eser; Meşrutiyet, Taklitçiliğimiz, Fikir Buhranımız, Cemiyet Buhranımız, Taassup, İslâm Du¨nyası Neden Geri Kaldı?, İslâmlaşmak ve Paşa’nın Malta su¨rgu¨nu¨ndeyken kaleme aldığı İslam Devletinin Siyasi Yapısı adlı sekiz kitapçıktan oluşuyor. Bunlara ek olarak, Roma’da şehit edilen bu bu¨yu¨k devlet adamının Birinci Du¨nya Harbi’ne dair tarihî savunmaları ve hatıraları da bu çalışmada yer alıyor.

Said Halim Paşa, bu eserlerinde Meşrutiyet’in ilanından aydınların halka yabancılaşmasına kadar imparatorluğun can çekişmesine neden olan hemen her meseleyi masaya yatırıyor. Onun zamanını aşan fikirleri, gu¨nu¨mu¨zde de modernite ve gelenek arasında sıkışan zihinler için önemli bir rehber olma özelliğini koruyor.