YKS Kılavuzu, Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nın genel yapısını ve adayların üniversiteye yerleşme sürecinde bilmesi gereken tüm temel aşamaları kapsamlı biçimde açıklayan bir yazı dizisidir. Kılavuzda YKS’nin amacı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu çerçevesindeki yeri ve yükseköğretim programlarına öğrenci yerleştirme sistemindeki rolü ele alınır. Sınavın TYT (Temel Yeterlilik Testi), AYT (Alan Yeterlilik Testleri) ve YDT (Yabancı Dil Testi) olmak üzere üç oturumdan oluşan yapısı ayrıntılı biçimde açıklanır; her oturumun kapsamı, soru sayıları, sınav süreleri ve hangi adayların hangi oturumlara katılması gerektiği açıkça belirtilir. Böylece adaylar, sınavın akademik ölçme mantığını ve puan türlerinin nasıl oluştuğunu sistematik bir çerçevede değerlendirme imkânı bulur.
Kılavuzda ayrıca YKS başvuru süreci, başvuru tarihleri, geç başvuru uygulaması, sınav ücretleri ve Aday İşlemleri Sistemi (AİS) üzerinden yürütülen işlemler adım adım açıklanır. Puan hesaplama sistemi, ham puan ve standart puan dönüşümü, test ağırlıkları ve Ortaöğretim Başarı Puanı’nın (OBP) yerleştirme puanına katkısı gibi teknik ayrıntılarla birlikte ele alınır. Bunun yanı sıra hukuk, tıp, mühendislik, mimarlık, öğretmenlik, eczacılık ve diş hekimliği gibi bölümler için uygulanan en düşük başarı sırası koşulları ile tercih ve yerleştirme esasları da kılavuzda yer alır. Sonuç açıklama tarihleri, tercih süreci, yerleştirme işlemleri ve ek yerleştirme uygulamaları da yine bu rehberde anlatılmıştır. YKS Kılavuzu, adayların sınav başvurusundan üniversiteye yerleşmeye kadar uzanan süreci bütüncül, sistematik ve yol haritası niteliğinde takip edebilmesi amacıyla hazırlanmıştır.
YKS, Türkiye’de üniversiteye yerleşmek isteyen adaylar için Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı tarafından uygulanan merkezî bir sınav sistemidir. Bu sınav 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 45. maddesi kapsamında belirlenen usul ve esaslara göre yürütülür ve ilgili öğretim yılında yükseköğretim programlarına alınacak öğrencilerin seçilmesi ile tercihleri doğrultusunda yerleştirilebilmesi amacıyla yapılır. YKS sonucunda adayların puanları hesaplanır ve bu puanlar, yükseköğretim programlarına başvuru ve yerleştirme süreçlerinde temel ölçüt olarak kullanılır.
YKS’nin açılımı Yükseköğretim Kurumları Sınavı’dır. Bu ifade, sınavın Türkiye’deki üniversiteler ve diğer yükseköğretim kurumlarına öğrenci yerleştirme amacıyla yapıldığını işaret eder. Her yıl ilgili öğretim yılı için düzenlenen YKS, adayların elde ettiği puanlara göre ön lisans ve lisans programlarına yerleştirilmesini sağlar.
YKS’nin tarihçesine bakıldığında, Türkiye’de üniversiteye giriş sisteminin artan aday sayısı ve daha standart bir değerlendirme ihtiyacı doğrultusunda yıllar içinde farklı ad ve yapılarla değiştiği görülür. 1974’te Üniversitelerarası Seçme Sınavı (ÜSS) uygulanırken, 1983’te sistem iki basamaklı bir yapıya dönüşerek Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) ve Öğrenci Yerleştirme Sınavı (ÖYS) şeklinde yürütülmüştür. 1999’da ÖYS’nin kaldırılmasıyla süreç yeniden tek basamaklı bir sınav formatına evrilmiş, 2010’dan itibaren ise YGS ile başlayan ve devamında alan sınavlarını içeren iki aşamalı ÖSYS dönemine geçilmiştir. 2018 yılıyla birlikte üniversiteye giriş sistemi bir kez daha yeniden düzenlenmiş ve bugün uygulanmakta olan Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) modeline geçilerek sınav yapısı TYT, AYT ve YDT oturumlarıyla güncel hâlini almıştır.
YKS 3 oturumdan oluşan bir sınav sistemidir. Bu oturumlar adayların temel yeterliliklerini, alan bilgilerini ve yabancı dil düzeylerini ölçmek amacıyla ayrı ayrı uygulanır. YKS kapsamındaki oturumlar şöyledir:
TYT, açılımı Temel Yeterlilik Testi olan ve YKS’nin 1. oturumu olarak uygulanan sınavdır. YKS’ye başvuran tüm adayların TYT’ye katılması zorunludur.
TYT, üniversiteye giriş sürecinin temel basamağını oluşturur ve adayların özellikle okuduğunu anlama, yorumlama, mantık yürütme ve problem çözme gibi temel akademik becerilerini ölçmeyi amaçlar. Bu oturumda adaylara Türkçe Testi, Sosyal Bilimler Testi, Temel Matematik Testi ve Fen Bilimleri Testi yöneltilir. Toplam 120 sorudan oluşan sınavda adaylara 165 dakika süre verilir. TYT’ye giren adaylar, AYT veya YDT oturumlarına katılmadan da özellikle TYT puanı ile öğrenci alan ön lisans programlarına yerleşebilmektedir ve bunun için TYT puanının hesaplanmış olması yeterlidir. Puanlama sisteminde 4 yanlış 1 doğruyu götürür ve TYT puanının hesaplanabilmesi için adayların Türkçe veya Temel Matematik testlerinden en az 0,5 ham puan alması gerekir. Lisans programlarını hedefleyen adaylar açısından TYT, yerleştirme puanının önemli bir bölümünü oluşturur ve bu yönüyle hem ön lisans hem lisans yolunda tüm adaylar için kritik bir oturum niteliği taşır.
TYT oturumunda uygulanan testlerin kapsamı ve soru sayısı aşağıdaki tabloda verilmiştir:
AYT, açılımı Alan Yeterlilik Testleri olan ve YKS’nin 2. oturumu olarak uygulanan sınavdır. Lisans programlarına yerleşmek isteyen adayların, hedefledikleri puan türüne göre AYT oturumuna katılmaları zorunludur.
AYT, adayların alan bilgisi düzeyini ölçmeye yönelik bir sınavdır ve TYT’ye göre daha çok bilgi, analiz ve yorum gücü gerektirir. Bu oturumda adaylara; Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1, Sosyal Bilimler-2, Matematik ve Fen Bilimleri testlerinden oluşan bir kitapçık verilir. Adaylar yerleşmek istedikleri bölüme göre gerekli testleri cevaplayarak SAY (Sayısal), EA (Eşit Ağırlık) veya SÖZ (Sözel) puan türlerinin hesaplanmasını sağlar. AYT’de toplam 160 soru bulunur ve adaylara 180 dakika süre verilir. Puanlama sisteminde 4 yanlış 1 doğruyu götürür ve AYT, lisans programlarına yerleştirme puanının hesaplanmasında belirleyici bir ağırlığa sahiptir. Bu yönüyle AYT, özellikle dört yıllık üniversite bölümlerini hedefleyen adaylar için alan yeterliliğini ortaya koyan temel oturum niteliğindedir.
AYT oturumunda uygulanan testlerin kapsamı ve soru sayısı aşağıdaki tabloda verilmiştir:
*Adaylar, Coğrafya-1 sorularında, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen “ÖSYM tarafından 2026 yılında Gerçekleştirilecek TYT ve AYT sınavlarına esas Coğrafya Dersi Kazanım ve Açıklamaları”ndaki kazanımlardan sorumlu olacaklardır ancak 11. ve 12. Sınıf seviyelerinde sadece 4 saatlik programda yer alan kazanımlardan (ilgili belgede kırmızı renkle yazılmış olan) sorumlu değillerdir.
YDT’nin açılımı Yabancı Dil Testidir ve YKS’nin 3. oturumudur. Yabancı dil puanı (DİL) ile öğrenci alan lisans programlarına yerleşmek isteyen adayların YDT’ye katılması zorunludur. YDT adayların yabancı dilde okuduğunu anlama, kelime bilgisi, dil bilgisi ve çeviri becerilerini ölçmeye yönelik hazırlanır. YDT Almanca, Arapça, Fransızca, İngilizce ve Rusça dillerinde uygulanırken her dil için ayrı soru kitapçığı hazırlanır ve adaylara başvuruda bildirdikleri dile ait kitapçık verilir.
YDT’de toplam 80 soru yer alır ve adaylara 120 dakika süre tanınır. Değerlendirme sisteminde 4 yanlış 1 doğruyu götürür. YDT puanı, özellikle yabancı dil öğretmenliği, mütercim-tercümanlık, dil ve edebiyat programları gibi DİL puan türüyle öğrenci alan bölümlere yerleştirmede kullanılır. Bu yönüyle YDT, yabancı dil alanında eğitim almak isteyen adayların yeterliliğini belirleyen temel oturum niteliğindedir.
YKS başvuruları, ÖSYM tarafından belirlenen başvuru tarihleri arasında gerçekleştirilir ve adayların başvuru işlemlerini eksiksiz tamamlamaları gerekir.
YKS başvuru adımları aşağıda verilmiştir:
1. Kılavuza erişim ve inceleme
Başvuru süresi içinde kılavuza ve Aday Başvuru Formu’na ÖSYM’nin internet sitesi üzerinden erişilir; kılavuzun satışı/dağıtımı yapılmaz.
2. Başvurunun yapılacağı yöntemin belirlenmesi (bireysel internet / başvuru merkezi)
Adayın fotoğraflı T.C. Kimlik Kartı bulunması, sistemde geçerli fotoğrafının ve geçerli eğitim bilgisinin yer alması gibi durumlara göre başvurunun AİS üzerinden bireysel olarak mı yoksa başvuru merkezinden mi yapılacağı belirlenir.
3. Aday Başvuru Formu ve başvuru bilgilerinin hazırlanması
Formun doğru ve eksiksiz doldurulmasına ilişkin açıklamalar kılavuzda verilir; kimlik bilgileri, kimlik belgesinde yer aldığı şekliyle sisteme girilir ve beyan edilen bilgilerin doğruluğundan aday sorumludur.
4. AİS üzerinden başvurunun yapılması ve oturum bilgilerinin işlenmesi
İnternet üzerinden bireysel başvurularda işlem, ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi veya ÖSYM Aday İşlemleri Mobil Uygulaması üzerinden yürütülür; başvurunun sisteme kaydedildiğini gösteren bilgilendirme ekranı başvurunun tamamlanması açısından önem taşır.
AİS üzerinden başvuru adımları şöyledir:
5. Sınav ücretinin yatırılması
Başvuru bilgilerinin sisteme girilmiş olması tek başına yeterli kabul edilmez; sınav ücretinin belirlenen süre içinde yatırılması gerekir. Ücret yatırılmadığında başvuru tamamlanmamış sayılır ve sisteme girilen başvuru bilgileri geçersiz hâle gelir.
6. Başvuru bilgilerinin kontrol edilmesi ve kayıt dökümünün alınması
Başvuru süresi içinde AİS üzerinden başvuru bilgilerinin kontrol edilmesi ve aday başvuru kayıt bilgilerinin dökümünün alınarak saklanması, sınavın sonraki aşamalarında gerekebileceği için kılavuzda belirtilen bir uygulamadır.
7. Başvuru merkezinden yapılan başvurularda onay süreci
Başvuru merkezinde yapılan işlemlerde adayın bilgileri ve fotoğrafı sisteme aktarıldıktan sonra başvuru kayıt bilgilerinin kontrol edilmesi ve onay sürecinin tamamlanması, başvurunun sisteme kaydedilmesi açısından belirleyicidir.
YKS 3 ayrı oturumda uygulanan bir sınav olup her bir oturumun sınav süresi 2026 YKS Kılavuzu’na göre aşağıdaki gibi belirlenmiştir:
Ayrıca salonda sınav evrakı dağıtıldıktan sonra adayların;
tamamlanmadan ve sınavın son 15 dakikası içinde sınav salonunu terk etmeleri yasaktır.
YKS puanı hesaplanırken temel mantık adayın her testteki doğru-yanlış sayılarından “ham puan”ın bulunması, ham puanların standart puana dönüştürülmesi, ardından bu standart puanların puan türlerine göre belirlenen ağırlıklarla birleştirilmesi ve son olarak OBP’nin (Ortaöğretim Başarı Puanı) yerleştirme puanlarına eklenmesi şeklinde ilerler. Kılavuza göre her test için adayın ham puanı, doğru sayısından yanlış sayısının dörtte birinin çıkarılmasıyla elde edilir. Bu ham puanlar kullanılarak (son sınıfta okuyan adayların ham puanlarından) ilgili testin ortalaması ve standart sapması hesaplanır; ardından tüm adaylar için ortalaması 50, standart sapması 10 olan standart puanlar oluşturulur. ÖSYM’nin iptal ettiği sorular olursa, bu sorular değerlendirme dışı bırakılıp geçerli sorular üzerinden puanlama güncellenir.
Yerleştirme aşamasında devreye giren OBP ise diploma notu üzerinden hesaplanır. 100’lük sistemdeki diploma notu 5 ile çarpılarak OBP’ye dönüştürülür; böylece en düşük 50 diploma notu OBP 250, en yüksek 100 diploma notu OBP 500 olur. Diploma notu bildirilmeyen veya 50’nin altında olan diploma notları, hesaplamada 50 kabul edilir. Kılavuzda mesleki/teknik ortaöğretim mezunları için bazı programlarda “ek puan” uygulaması da ayrıca tanımlanır. İlgili tablolardaki programlara yerleştirilirken yerleştirme puanı, OBP’nin 0,12 ile çarpılıp puana eklenmesi yoluyla oluşturulur; ayrıca belirli koşullarda OBP’nin 0,06 ile çarpılmasıyla elde edilen ek puan da yerleştirme puanına katılabilir.
YKS puanının hesaplanma süreci doğru-yanlış oranından standart puanlara, test ağırlıklarından OBP katkısına kadar belirli aşamalardan oluşup aşağıdaki tablolarda bu hesaplama adımları ve puan türlerine göre ağırlık dağılımları açık ve sistematik biçimde gösterilmiştir.
YKS’de uygulanan değerlendirme sistemine göre 4 yanlış cevap 1 doğru cevabı götürmektedir. Her test için adayın ham puanı, doğru sayısından yanlış sayısının dörtte birinin çıkarılmasıyla hesaplanır. Bu sistemde boş bırakılan sorular puan hesaplamasında dikkate alınmaz. Dolayısıyla adayın net sayısı, yalnızca doğru ve yanlış cevapları üzerinden belirlenir. Bu uygulama şans başarısını azaltmak ve adayın gerçek bilgi düzeyini daha sağlıklı ölçmek amacıyla kullanılmaktadır.
2026 YKS, üç ayrı oturum şeklinde uygulanacaktır. Aşağıdaki tabloda TYT, AYT ve YDT oturumlarının tarihleri, başlama saatleri ve sınav süreleri verilmiştir.
2026 YKS başvuruları, ÖSYM’nin yayımladığı kılavuza göre 6 Şubat 2026 (14.30’dan itibaren) – 2 Mart 2026 (23.59’a kadar) tarihleri arasında alınacaktır.
2026 YKS başvuru ücreti girilecek oturum sayısına bağlı olarak değişmektedir. Adayın yalnızca TYT’ye katılması, TYT’ye ek olarak AYT veya YDT’ye girmesi ya da üç oturumun tamamına katılması durumlarına göre ödenmesi gereken tutarlar aşağıdaki tabloda karşılaştırmalı biçimde gösterilmiştir.
2026 YKS başvuru süresini kaçıran adaylar için ÖSYM tarafından geç başvuru imkânı tanınmaktadır. Geç başvurular belirlenen tarihler arasında yapılmakta olup bu dönemde sınav ücreti normal başvuru ücretine göre %50 artırımlı olarak ödenmektedir. Aşağıda 2026 YKS geç başvuru tarihleri ve oturum sayısına göre güncellenen ücret tutarları tablo hâlinde gösterilmiştir.
2026 YKS başvuruları normal başvuru dönemi için 2 Mart 2026’da, geç başvuru dönemi içinse 12 Mart 2026’da sona ermektedir. Normal başvurularda sınav ücreti ödeme işlemleri için son tarih 3 Mart 2026 olarak açıklanırken, geç başvuru yapan adayların ücret ödemelerini 12 Mart 2026 saat 23.59’a kadar tamamlamaları gerekmektedir.
2026 YKS’de TYT, AYT ve YDT oturumlarının tümüne ait sonuçlar 22 Temmuz 2026 tarihinde erişime açılacaktır.
YKS sonuçları ÖSYM’nin sisteminde yer alan resmî sonuç sorgulama ekranı üzerinden görüntülenir. Sonuçların kontrol edilmesi için T.C. Kimlik Numarası ve ÖSYM aday şifresi kullanılır. Görüntülenen sonuç ekranında testlere ait doğru-yanlış sayıları, TYT puanı ve başarı sırası, varsa AYT ve YDT puanları ile başarı sıraları, Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) ve yerleştirme puanları gibi bilgiler yer alır. Ayrıca bu süreçte sınav ve sonuçlara ilişkin resmî duyurular yalnızca ÖSYM tarafından yapıldığı için adayların güncel açıklamaları düzenli şekilde bu kanaldan takip etmesi gerekir.
2026 YKS tercih sürecine ilişkin takvim ve başvuru tarihleri, sınav sonuçlarının açıklanmasının ardından ÖSYM tarafından duyurulmaktadır. Kılavuza göre adaylar tercih işlemlerini elektronik ortamda gerçekleştirecek olup tercih süreci ve detayları ÖSYM’nin resmî duyuruları ile ilan edilecektir. Bu nedenle 2026 YKS tercih dönemine ilişkin kesin tarihler, sonuçların açıklanmasından sonra yapılacak resmî açıklamalarla netleşecektir.
2026 YKS tercih işlemleri, sınav sonuçlarının açıklanmasının ardından ÖSYM tarafından ilan edilen takvim doğrultusunda elektronik ortamda yapılır. Tercihler, adayın T.C. Kimlik Numarası ve aday şifresi ile sisteme giriş yapması suretiyle bireysel olarak gerçekleştirilir. Tercih sürecine ilişkin duyurular ve takvim bilgileri ÖSYM’nin resmi internet sayfası üzerinden yayımlanır ve bu duyurular adaylara tebliğ hükmündedir.
Adaylar tercih döneminde yayımlanan Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunu inceleyerek puan türlerine ve başarı sıralarına uygun programları belirler. Tercih işlemi yalnızca sistem üzerinden yapılan onay ile geçerli olur ve posta yoluyla veya elden yapılan başvurular işleme alınmaz.
Tercih ekranında adaylar, program kodlarını belirlenen kurallara uygun biçimde sıralar ve işlemi onaylar. Onaylanan tercihler sistemde kayıt altına alınır ve yerleştirme işlemleri adayın puanı, başarı sırası, kontenjan durumu ve tercih sırası dikkate alınarak merkezî olarak yapılır.
Tercih sürecinin doğru ve hatasız biçimde yürütülebilmesi için adayların, ÖSYM tarafından belirlenen tercih kurallarını ve yerleştirme esaslarını dikkatle incelemesi gerekir. Bu kapsamda aşağıda yer alan tablolar, tercihlerin hangi ilkelere göre değerlendirildiğini ve yerleştirme işlemlerinin hangi kurallar çerçevesinde yapıldığını daha açık biçimde göstermek amacıyla verilmiştir.
* Bu programlara en az kaç puan almış adayların başvurabileceklerine ilgili yükseköğretim kurumunca karar verilerek, ilgili yükseköğretim kurumunca basın-yayın organlarıyla adaylara duyurulacaktır.
** Ek puansız yerleştirme puanının (Y-TYT) başarı sırası dikkate alınır.
* Vakıf Yükseköğretim kurumları senato kararı ile söz konusu başarı sırasına ilişkin daha üstte başarı sırası belirleyebilmektedir.
2026 YKS tercih sonuçlarının açıklanacağı tarih, tercih sürecinin tamamlanmasının ardından ÖSYM tarafından duyurulacak olup adayların bu duyuruları takip etmesi gerekmektedir. Açıklama yapıldıktan sonra sonuçlar, adayların tercih ettikleri programlara yerleştirme sonuçları olarak sistem üzerinden erişime açılır. Adaylar, yerleştirme sonuçlarını T.C. Kimlik Numarası ve aday şifresi ile görüntüleyebilirler.
2026 YKS ek tercih dönemi için resmî olarak belirlenmiş kesin tarih henüz ÖSYM tarafından açıklanmamıştır. Ancak geçmiş yıllardaki uygulamalara göre, yerleştirme sonuçlarının açıklanmasının ardından, (genellikle Eylül ayı civarında) ek tercih imkânı sağlanmaktadır. Bu dönem, ilk yerleştirmede herhangi bir yükseköğretim programına yerleşemeyen adayların boş kontenjanlara başvurma hakkını içerir. Kesin ek tercih tarihleri ve kontenjan listeleri, sonuç duyuruları sonrasında ÖSYM tarafından yayımlanan Ek Yerleştirme Kılavuzu ile ilan edilir. Bu nedenle adayların, ek tercih tarihlerini ve duyurularını ÖSYM’nin resmî açıklamalarından takip etmeleri önemlidir.
YKS’ye hazırlık süreci zamanı doğru yönetmeyi, doğru kaynaklarla ilerlemeyi ve süreci planlı bir şekilde yürütmeyi gerektiren uzun soluklu bir maratondur. Bu süreçte başarıyı belirleyen önemli unsurlar adayın kendine uygun bir çalışma düzeni kurması, eksiklerini doğru tespit etmesi ve sınav sistemine uygun biçimde istikrarlı bir şekilde ilerlemesidir.
YKS hazırlığını daha verimli ve sürdürülebilir hâle getirmek için çalışma sürecinde izlenebilecek temel adımların netleştirilmesi gerekir. Aşağıda yer alan maddeler, planlı bir hazırlık için dikkate alınabilecek başlıca yöntemleri özetlemektedir.
YKS hazırlık sürecinde doğru kaynak seçimi hem konuları daha sağlam öğrenmek hem de farklı soru tarzlarına uyum sağlamak açısından belirleyici olduğundan, aşağıda farklı ihtiyaçlara göre değerlendirilebilecek YKS kitap önerileri listelenmiştir.
YKS’de yapılan hatalar yalnızca sınav anında ortaya çıkmaz; çoğu zaman hazırlık sürecinde yapılan planlama ve çalışma hataları, sınav günü performansı doğrudan etkiler. Bu nedenle süreci doğru yönetebilmek için hem hazırlık döneminde hem de sınav esnasında yapılan yaygın hataların bilinmesi önem taşır. Aşağıda, adayların YKS’ye hazırlanırken ve sınav sırasında en sık yaptığı hatalar iki ayrı başlık altında ele alınmıştır.
YKS’ye Hazırlık Sürecinde Yapılan En Sık Hatalar
YKS’de / Sınav Esnasında Yapılan En Sık Hatalar
YKS’de başarı yalnızca bilgi birikimiyle değil planlama, analiz, süre yönetimi ve psikolojik dayanıklılıkla birlikte değerlendirilmelidir. Bu hataların farkında olmak ve süreci bilinçli yürütmek, sınav performansını önemli ölçüde artırabilir.
YKS’ye hazırlanırken çıkmış sorularla çalışmak, sınavın soru dilini ve ölçme tarzını doğrudan görmek açısından oldukça önemlidir. Bu bağlamda aşağıda, TYT-AYT-YDT çıkmış sorularını içeren ve adayların hazırlık sürecinde faydalanabileceği kitap önerileri listelenmiştir.
