TYT Kılavuzu, Temel Yeterlilik Testi’nin genel yapısını ve adayların üniversiteye giriş sürecinde ihtiyaç duyacağı tüm temel başlıkları tek çatı altında toplayan kapsamlı bir rehberdir. İçerikte TYT’nin Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) içindeki konumu ve amacı açıklanırken, sınavın Türkçe, Sosyal Bilimler, Temel Matematik ve Fen Bilimleri testlerinden oluşan yapısı; soru yaklaşımı, ölçtüğü temel akademik beceriler ve sınav süresi gibi kritik bilgiler sistematik biçimde sunulur. Kılavuzda ayrıca değerlendirme ve puanlama mantığı anlaşılır bir dille ele alınır. Ham puan (net) hesabı, standart puan dönüşümü, test ağırlıkları ve puanın oluşabilmesi için gerekli asgari koşullar gibi teknik ayrıntılar adayın süreci doğru anlamasına yardımcı olacak şekilde açıklanır. Bunun yanında 2026 TYT başvuru tarihleri, sınav günü ve saati, başvuru ücreti, geç başvuru uygulaması, sonuç açıklama tarihi ve tercih sürecine ilişkin resmî takvim bilgileri güncel çerçevede aktarılır. TYT puanı ile tercih edilebilecek programlara dair genel yönlendirmeler, tercih ve yerleştirme akışında dikkat edilmesi gereken noktalar da bütüncül biçimde ele alınır. Son olarak kılavuz, yalnızca sınav bilgisini aktarmakla kalmayıp hazırlık sürecine de yol haritası sunar. Çalışma planı kurma, konu-soru dengesini yönetme, deneme analizi ve süre yönetimi, sık yapılan hatalar ve verimli kaynak kullanımına dair önerilerle adayın TYT’ye hazırlıktan sonuç ve tercih aşamasına kadar süreci daha bilinçli yönetmesini hedefler.
TYT, Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nın (YKS) birinci oturumu olarak uygulanan ve üniversite sınavına başvuran tüm adayların katılması zorunlu olan temel sınavdır. TYT oturumu, adayların lise düzeyinde edindikleri temel bilgi birikimini ve özellikle okuduğunu anlama, yorumlama, temel matematiksel düşünme gibi akademik becerilerini ölçmeyi amaçlar ve bu yönüyle YKS sürecinin başlangıç adımı olarak kabul edilir.
TYT’nin açılımı Temel Yeterlilik Testi’dir. YKS kapsamında yapılan bu sınav, üniversiteye giriş sürecinin ilk aşamasını oluşturur.
TYT’ye, YKS’ye başvuru hakkı bulunan tüm adaylar girebilir. Buna göre; lise veya dengi okulların son sınıfında öğrenim gören öğrenciler, son sınıfta beklemeli durumda olanlar, lise mezunları, açık öğretim liselerinde öğrenim gören adaylar (başvuru tarihinde mezuniyete esas toplam dönemi 01.08.2023’ten önce kayıt yaptıranlar için en az 3 dönem, 01.08.2023 ve sonrasında kayıt yaptıranlar için en az 6 dönem şartını sağlayanlar) ya da mezun olan adaylar ile ortaöğrenimini yurt dışında tamamlamış ve durumları ilgili şartlara uyan kişiler TYT’ye başvurabilir.
YKS, ÖSYM tarafından uygulanan ve üniversiteye yerleşme sürecinde kullanılan 3 oturumlu bir sınav sistemidir. Bu sistemde TYT (Temel Yeterlilik Testi), tüm adayların katılması zorunlu olan ilk oturumdur; AYT (Alan Yeterlilik Testleri) ise lisans programlarına SAY, SÖZ veya EA puan türleriyle yerleşmek isteyen adayların katılması gereken ikinci oturumdur. TYT daha çok temel becerileri ölçerken, AYT adayın alan bilgisini daha ayrıntılı şekilde değerlendirir. Bu nedenle TYT ve AYT, hem sınavın amacı hem de soru yapısı açısından birbirinden ayrılır. Aşağıdaki tabloda TYT ve AYT arasındaki temel farklar karşılaştırmalı olarak gösterilmiştir:
TYT, YKS’nin birinci oturumu olarak adayların temel akademik becerilerini ölçmeye yönelik hazırlanmış çoktan seçmeli bir sınavdır. 2026-YKS kılavuzuna göre TYT’de adaylara Türkçe, Sosyal Bilimler, Temel Matematik ve Fen Bilimleri olmak üzere dört test uygulanır. Türkçe Testi okuduğunu anlama, yorumlama ve dil bilgisi becerilerini ölçmeye odaklanırken, Sosyal Bilimler Testi tarih, coğrafya, felsefe ve din kültürü alanlarını kapsar. Temel Matematik Testi matematiksel işlem ve problem çözme becerilerini; Fen Bilimleri Testi ise fizik, kimya ve biyoloji alanlarındaki temel kazanımları ölçer. TYT, adayların bilgi düzeyini ölçtüğü kadar analiz yapma, mantık yürütme ve zamanı etkili kullanma becerilerini de değerlendiren bir sınav yapısına sahiptir.
TYT sınavı 165 dakika (2 saat 45 dakika)’dır.
TYT’de dört temel test bulunmaktadır: Türkçe, Sosyal Bilimler, Temel Matematik ve Fen Bilimleri. Türkçe Testi okuma ve dil becerilerini, Sosyal Bilimler Testi tarih, coğrafya, felsefe ve din kültürü alanlarını, Temel Matematik Testi matematiksel işlem ve problem çözme becerilerini, Fen Bilimleri Testi ise fizik, kimya ve biyoloji alanlarını kapsar.
TYT’de yer alan ders konuları; Türkçe, Sosyal Bilimler, Temel Matematik ve Fen Bilimleri testleri çerçevesinde belirlenir. MEB tarafından yayımlanan “2026 Yılında Gerçekleştirilecek TYT, AYT ve YDT Sınavlarına Esas Ortak Derslere Ait Kazanım ve Açıklamalar” doğrultusunda oluşturulan TYT ders konularını gösteren tablo aşağıda verilmiştir.
TYT’de “ders ağırlıkları” ifadesi, en doğru anlamıyla derslerin ya da testlerin TYT puanının hesaplanmasına olan katkı oranını, yani ÖSYM’nin puan hesaplama sisteminde kullanılan test ağırlıklarını (katsayılarını) ifade eder. Bu kapsamda özellikle Türkçe ve Temel Matematik testleri, TYT puanının oluşumunda daha belirleyici bir paya sahipken Sosyal Bilimler ve Fen Bilimleri testleri de puana katkı sağlar ancak etkileri görece daha düşüktür. Bu nedenle TYT’de ders ağırlıklarını bilmek, çalışma planını daha gerçekçi kurmak ve hangi testin puana ne ölçüde etki ettiğini doğru değerlendirmek açısından önemli bir avantajdır. TYT’de ders ağırlıklarının gösterildiği tablo aşağıda verilmiştir.
TYT’de 4 yanlış, 1 doğruyu götürür. Adayın her testteki doğru cevap sayısından, aynı testteki yanlış cevap sayısının dörtte biri çıkarılarak ham puan (net) hesaplanır.
TYT puan sistemi, adayların Temel Yeterlilik Testi’nde gösterdiği performansın belirli bir puan türüne dönüştürülmesi esasına dayanır. Bu oturumda adayların cevapları, sınavda uygulanan her test için ayrı ayrı değerlendirilir ve adayın sınav başarısı tek bir TYT puanı üzerinden ifade edilir. TYT puanı, YKS sürecinin ilk ve ortak aşaması olması nedeniyle tüm adaylar için temel bir ölçüt niteliği taşır ve hem 2 yıllık programlara yerleşmede hem de diğer puan türlerinin oluşumunda önemli bir rol oynar. Bunun yanında TYT puan türünde testlerin puana katkısı aynı değildir. Kılavuzda yer alan bilgilere göre Türkçe ve Temel Matematik testleri TYT puanında daha yüksek ağırlığa sahiptir, Sosyal Bilimler ve Fen Bilimleri testleri ise daha düşük oranlarda katkı sağlar. Bu yönüyle TYT puan sistemi adayın yalnızca bilgi düzeyini değil, temel akademik becerilerini, yorum gücünü ve sınav başarısını bütüncül şekilde ölçen bir yapı üzerine kuruludur.
TYT puanı hesaplanırken öncelikle her test için adayın doğru ve yanlış sayıları belirlenir, ardından doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılarak ilgili testin ham puanı (neti) hesaplanır. Daha sonra, son sınıfta okuyan adayların ham puanları üzerinden her testin ortalaması ve standart sapması bulunur ve bu değerler kullanılarak adaylar için ortalaması 50, standart sapması 10 olan standart puanlar hesaplanır. TYT puanı oluşturulurken bu standart puanlar, TYT puan türü için belirlenen test ağırlıklarıyla birleştirilir. Kılavuza göre TYT’de Türkçe %33, Temel Matematik %33, Sosyal Bilimler %17 ve Fen Bilimleri %17 ağırlığa sahiptir. Bu şekilde adayın Ağırlıklı TYT puanı (A-TYT) hesaplanır ancak A-TYT puanının hesaplanabilmesi için adayın Temel Matematik veya Türkçe testlerinden en az 0,5 ham puan almış olması gerekir. Son aşamada ise A-TYT puanı, kendi içinde en küçüğü 100 ve en büyüğü 500 olacak şekilde dönüştürülerek adayın TYT puanı oluşturulur.
TYT’de baraj puanı uygulaması yoktur. Yani adayların tercih yapabilmesi için sabit bir eşik puan şartı aranmaz. YÖK’ün 11 Şubat 2022 tarihli karar duyurusuna göre 2022-YKS’den itibaren ön lisans ve lisans programlarını tercihte kullanılan TYT 150 / AYT 180 baraj puanları kaldırılmıştır. Bununla birlikte “baraj puanı yok” ifadesi, “her koşulda herkesin puanı hesaplanır” anlamına gelmez. 2026-YKS kılavuzunda da belirtildiği üzere TYT puanının oluşabilmesi için adayın Türkçe veya Temel Matematik testlerinden en az 0,5 ham puan alması gerekir ve bu şartı sağlamayan adaylar için TYT puanı hesaplanmaz. Son olarak Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sırası şartları geçerliliğini sürdürmektedir. Dolayısıyla TYT’de baraj puanı olmamakla birlikte, tercih yapılabilecek programların özel koşulları ayrıca dikkate alınmalıdır.
TYT puanının hesaplanabilmesi için adayın Türkçe veya Temel Matematik testlerinden en az 0,5 ham puan almış olması gerekir. Ham puan (net) hesaplanırken doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının dörtte biri çıkarıldığı için bu şart pratikte ilgili testlerden en az 0,5 net yapılması anlamına gelir. Bu koşulu sağlamayan adayların TYT puanı hesaplanmaz.
TYT puanı ile 2 yıllık (ön lisans) programlara yerleşilebilir. ÖSYM tarafından merkezî yerleştirme yapılan birçok ön lisans programının puan türü TYT olarak belirlenmiş olup aşağıda adayların TYT puanı ile tercih edebileceği bölümlerden bazıları listelenmiştir.
2026 TYT başvuru ve sınav takvimi, ÖSYM tarafından kamuoyuna duyurulan YKS sınav takvimi doğrultusunda belirlenir. TYT, YKS’nin birinci oturumu olması nedeniyle takvimde merkezi bir yere sahiptir ve YKS’ye başvuran tüm adaylar için zorunlu oturum niteliğindedir. TYT başvuru süreci, sınav günü ve oturum bilgileri, YKS Kılavuzu’nda adayların uyması gereken kurallar ve resmî açıklamalarla birlikte yer alır.
2026 TYT sınavı 20 Haziran 2026 Cumartesi günü saat 10.15’te uygulanacaktır ve adaylara sınavda toplam 165 dakika süre verilecektir.
2026 TYT başvuruları YKS kapsamında alınmaktadır. Buna göre YKS başvuruları 6 Şubat 2026 (14.30) – 2 Mart 2026 (23.59) tarihleri arasında yapılacaktır. Sınav ücretinin yatırılması için son gün ise 3 Mart 2026 (23.59’a kadar) olarak belirlenmiştir.
2026 TYT (YKS) başvuruları 2 Mart 2026 tarihinde saat 23.59’da sona ermektedir.
2026 TYT başvuru ücreti 700 TL olarak belirlenmiştir. Bu ücret, başvurunun geçerli olabilmesi için sınav ücreti yatırma adımında süresi içinde (en geç 3 Mart 2026, saat 23.59’a kadar) ödenmelidir; aksi hâlde başvuru geçersiz sayılır.
2026 TYT için geç başvuru mümkündür. ÖSYM sınav takvimine göre normal başvuru süresi sona erdikten sonra 10-12 Mart 2026 tarihleri arasında adaylar sınav başvurusunu yapabilirler. Ancak bu tarihler arasında yapılan başvurularda sınav ücreti %50 artırımlı olarak ödenir.
TYT sonuçlarını adaylar, T.C. kimlik numaraları ve ÖSYM şifreleri ile ÖSYM’nin resmî sonuç sistemi üzerinden elektronik ortamda öğrenir. Sonuçlarda testlerdeki doğru-yanlış sayıları, TYT puanı ve başarı sırası ile birlikte varsa AYT/YDT puanları ve başarı sıraları, Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) ve yerleştirme puanlarına ilişkin bilgiler yer alır. Sonuçların açıklanmasını takip eden aşamada ise tercih süreci başlar. Adaylar, ÖSYM’nin tercih döneminde yayımlayacağı “2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu”nda yer alan kontenjan ve koşulları esas alarak tercihlerini belirlenen tarihlerde elektronik ortamda yapar. Nitekim ÖSYM 2026-YKS kılavuzunda, bu kılavuza 2026 Temmuz ayı içinde ÖSYM’nin internet sayfası üzerinden erişilebileceği ve basım/dağıtım yapılmayacağını belirtir. Dolayısıyla tercih öncesi en güncel kontenjan ve koşulların bu resmî kılavuz üzerinden kontrol edilmesi gerekir.
2026 TYT sınav sonuçları 22 Temmuz 2026’da açıklanacaktır.
TYT sonuçları ÖSYM tarafından elektronik ortamda açıklanır. Adaylar sonuç bilgilerine T.C. kimlik numaraları ve ÖSYM aday şifreleri ile ÖSYM’nin resmî sonuç sistemi üzerinden, internet sonuç ekranı ya da mobil uygulama aracılığıyla erişebilir. Bu nedenle sonuçları sorunsuz görüntüleyebilmek için aktif bir ÖSYM şifresine sahip olmak ve bilgileri yalnızca ÖSYM’nin resmî kanalları üzerinden kontrol etmek gerekir.
2026 TYT (YKS) sonuçlarının açıklanmasının ardından adayların tercih yapabilecekleri tercih dönemi ÖSYM tarafından belirlenen takvimde yer alır. Her yıl olduğu gibi 2026’da da TYT sonuçlarının açıklanmasından kısa bir süre sonra YKS tercihleri başlayacak ve belirli bir süre devam edecektir. Adayların tercihlerini yapabilmeleri için ÖSYM’nin yayımlayacağı “2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu” ve ilgili takvimde belirtilen tarihleri takip etmeleri gerekmektedir. Tercih tarihleri sonuç açıklama tarihine göre düzenlendiği için adaylar, ÖSYM’nin resmî takvim duyurusu ile ilan edilen tercih başlangıç ve bitiş tarihlerini resmî kaynaklardan takip etmelidir.
2026 TYT tercihleri, ÖSYM tarafından yayımlanacak “2026-YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu” doğrultusunda ve ÖSYM’nin elektronik başvuru sistemi üzerinden yapılır. Adaylar, tercih döneminde T.C. kimlik numaraları ve ÖSYM aday şifreleri ile sisteme giriş yaparak tercih edecekleri programları belirler ve tercih listesini elektronik ortamda onaylar. Tercih işlemleri yalnızca ÖSYM’nin belirlediği süre içinde geçerlidir ve merkezî yerleştirme sürecinde adayın TYT puanı, başarı sırası, programların kontenjanları ve kılavuzda yer alan özel koşullar birlikte değerlendirilir. Bu nedenle adayların tercih yapmadan önce yayımlanan kontenjan kılavuzunu dikkatle incelemeleri ve tercih listesini bilinçli şekilde oluşturmaları büyük önem taşır.
2026 TYT (YKS) tercih işlemleri tamamlandıktan sonra, ÖSYM tarafından tercih sonuçlarının açıklanacağı tarih yine resmî kılavuzda duyurulur. TYT tercih sonuçları genellikle tercih döneminin bitiminden birkaç hafta sonra açıklanır ve adaylar sonuçlarını ÖSYM’nin resmî sonuç sistemi üzerinden T.C. kimlik numaraları ve şifreleri ile görüntüleyebilir.
2026 TYT ek tercih süreci, merkezî yerleştirme sonuçlarının açıklanmasının ve kayıt işlemlerinin tamamlanmasının ardından boş kalan kontenjanlar doğrultusunda ÖSYM tarafından ilan edilecek takvime göre yürütülür. Merkezî yerleştirmede kontenjanı dolmayan ya da kayıt yaptırılmadığı için boş kalan programlara ÖSYM tarafından ek yerleştirme yapılır.
Ek tercih tarihleri, yerleştirme süreci tamamlandıktan sonra ÖSYM’nin resmî duyurusu ile netleştiği için adayların ek tercih dönemini kaçırmamak adına ÖSYM’nin duyurularını düzenli olarak takip etmeleri gerekir.
TYT, YKS’nin ilk oturumu olması nedeniyle hazırlık sürecinin temelini oluşturur ve bu süreçte yapılacak planlama, yalnızca TYT performansını değil, genel sınav düzenini de doğrudan etkiler. Bu nedenle TYT’ye hazırlanırken amaç, süreci belirli aşamalara ayırarak her aşamada ne yapılacağını bilmek ve ilerlemeyi düzenli şekilde takip edebilmektir. Bu kapsamda TYT’ye hazırlık rehberi, hazırlık sürecini daha sistemli hâle getirmek isteyen adaylar için bir yol haritası işlevi görecek şekilde hazırlanmış olup aşağıda bu sürecin hangi aşamalardan oluşabileceği ve her aşamada nasıl bir çalışma düzeni kurulabileceği adım adım ele alınmıştır.
TYT Hazırlık Süreci Nasıl İlerleyebilir?
1) Başlangıç aşaması (temel düzen kurma): Bu dönemde amaç, çalışma temposunu oturtmak ve süreci sürdürülebilir hâle getirmektir. Günlük çalışma süresi, ders dağılımı ve tekrar düzeni bu aşamada şekillenir.
2) Konu + pratik aşaması (altyapıyı güçlendirme): TYT’de yer alan temel konuların sistemli şekilde ele alınması ve her konunun soru pratiğiyle desteklenmesi bu dönemin merkezinde yer alır.
3) Geliştirme aşaması (netleri yükseltme): Bu aşamada aday, temel konuları büyük ölçüde tamamlamış olur ve daha çok soru çeşitliliği, hız, yorum gücü ve deneme performansı üzerine yoğunlaşır.
4) Deneme ağırlıklı dönem (sınav seviyesine çıkma): Bu dönemde TYT hazırlığının ana hedefi, gerçek sınav temposuna uyum sağlamak ve süre yönetimini kalıcı biçimde geliştirmektir.
5) Son tekrar ve toparlama dönemi (performansı sabitleme): Sınava yakın süreçte amaç yeni konu öğrenmekten çok, var olan bilgiyi sağlamlaştırmak ve adayın sınav psikolojisini dengede tutmaktır.
TYT Hazırlık Sürecinde Kilit Noktalar
TYT, YKS’nin ilk oturumu olarak adayların temel akademik yeterliliklerini ölçen bir sınavdır. Bu nedenle TYT’ye çalışırken okuduğunu anlama, yorumlama, işlem yapma ve temel mantık yürütme gibi becerileri geliştirmek oldukça önemlidir. Etkili bir TYT çalışması; düzenli tekrar, bol pratik ve doğru kaynak kullanımıyla sürdürülen sistemli bir sürece dayanır. Bu doğrultuda TYT’ye çalışma adımları aşağıda maddeler hâlinde verilmiştir.
TYT hazırlığında kullanılacak kaynaklar, çalışma sürecinin verimli ilerlemesinde önemli bir yer tutar. Bu çerçevede aşağıda, TYT’de en çok ihtiyaç duyulan alanlara göre tercih edilebilecek kitap önerileri listelenmiştir.
TYT’de birçok net kaybı, bilgi eksikliğinden ziyade sınav anında yapılan uygulama hatalarından kaynaklanır. Bu hatalar çoğu zaman dikkat, süre kullanımı ve stres yönetimiyle ilgilidir. Aşağıdaki tabloda, TYT sırasında en sık yapılan hatalar ve bu hatalardan kaçınmaya yardımcı olabilecek yaklaşımlar birlikte verilmiştir. Bu tür hataların farkında olmak ve sınav sırasında bilinçli hareket etmek, mevcut bilgi düzeyinin daha sağlıklı şekilde puana yansımasına yardımcı olabilir.
TYT çıkmış sorularına, ÖSYM’den telif hakkı/izin alınarak hazırlanmış basılı kaynaklar üzerinden ulaşma imkânı olup bu tür yayınlar, geçmiş yıllara ait soruları konu ve test bazında düzenlenmiş şekilde sunar. Bu sayede adaylar, soruları sistemli biçimde inceleyebilir, soru tarzını daha net görebilir ve sınav formatına uygun pratik yapabilir. Aşağıda, TYT çıkmış sorularını içeren ve telifli olarak basılan kitapların bazıları listelenmiştir.
